of: Olympische Spelen, terug thuis!
Het boek van Tolkien, "In de ban van de ring", heeft de filmwereld van de afgelopen jaren sterk beheerst. De Olympische Spelen die om de 4 jaar (= een olympiade) worden georganiseerd zijn eveneens een heel sterk mediaspektakel.
Het verband was dus vrij snel gelegd: "In de ban van de ringen".
De ondertitel: "Olympische Spelen, terug thuis" verwijst naar het feit dat ze terug plaatsgrijpen in het land van oorsprong:
Griekenland (Athene).
De lichtstoet 2004 rijdt uit op zaterdag 21 augustus. Dit is midden de Spelen van 2004 (13 tot 29 augustus)
De wagens zullen een beeld ophangen van de Olympische Spelen, maar niet enkel de sport primeert. Er is enerzijds de geschiedenis van het ontstaan en de teloorgang van de Oude Spelen en de geschiedenis van de Moderne Spelen (vanaf 1896). Anderzijds worden andere facetten belicht: invloed van de politiek, de commercie, de televisie, de vrouwen en de OS, de toekomst, de vernieuwingen en de OS vandaag.
Uit de 19 voorgestelde mogelijkheden werden volgende 12 wagens weerhouden:
1 Oorsprong OS (Rudy Vereecke):
De oorsprong van de OS zou zich situeren in 776 voor Christus. Een prachtige legende over Pelops uit de Griekse mythologie zal hier aan de basis liggen voor de wagen.
2 Teloorgang Oude Spelen (Remi Coune):
Keizer Nero, die we al vorig jaar hebben ontmoet, speelt ook hier een belangrijke rol. Nooit eerder in de geschiedenis werden Spelen niet op de juiste datum ingericht, maar onze fameuze keizer slaagde er wel in de Spelen van 65 naar 67 te verleggen, omdat zijn paleis niet klaar was. Hijzelf nam trouwens deel aan deze Spelen in het wagenmennen, en won uiteraard. De andere deelnemers waren wel zo slim om onderweg de strijd te staken, want de eerste prijs zouden ze wel met hun leven moeten betalen! Het was echter de erkenning van het Christendom dat de definitieve doodsteek gaf aan de Spelen, die in oorsprong een feest was ter ere van vele Goden.
3 De OS in België (1920) (Siegfried Segers):
In 1916 werden de Spelen, om begrijpelijke redenen, niet georganiseerd. De verliezende landen van de eerste wereldoorlog werden van deelname uitgesloten. De Spelen werden voor het eerst (en voorlopig voor het laatst) in België georganiseerd en kregen een primeur: DE OLYMPISCHE VLAG.
De kleuren van de ringen staan niet, zoals vaak wordt beweerd, voor de kleuren van de continenten (zwart Afrika, geel Azië, rood Amerika...), maar deze kleuren komen voor in de vlag van elk land dat een Olympisch Comité heeft (dus bijvoorbeeld het BOIC = Belgisch Olympisch en Interfederaal Comité heeft het zwart, geel en rood. Het NOC = Nederlands Olympisch Comité het rood en blauw...).
4 De sponsors (Willy Coppens):
In 1978 zat het IOC (= Internationaal Olympisch Comité) met de handen in het haar. De Spelen van 1976 in Montreal werden afgesloten met een verlies van 1 miljard dollar! Kandidaten stonden niet te springen om de Spelen van 1984 te organiseren. Enkel Los Angeles diende zich aan, maar onder voorwaarde dat de stad niet zou instaan voor de kosten. De enige mogelijkheid die overbleef was grijpen naar grote sponsors zoals Coca-Cola en Mc Donalds. In 1996 wou Athene, 100 jaar na de eerste moderne Spelen organisator zijn, maar Atlanta (hoofdzetel Coca-Cola) liep met deze 'centenaire' weg.
5 Televisie (Mark De Kerpel):
Niet enkel de sponsors, maar ook de tv-rechten brengen een gigantisch bedrag in het "bakske" van het IOC. Gebeurde het vroeger al eens dat de Spelen buiten Europa werden gehouden, dan is dit in de laatste decennia al meerdere keren gebeurd (1976 Montreal, 1984 Los Angeles, 1988 Seoul, 1996 Atlanta, 2000 Sydney, 2008 Peking). Maar uiteraard zijn landen met zeer veel tv-kijkers niet gediend met rechtstreekse uitzendingen om 4u in de nacht. Wedstrijdschema's worden dan ook zo opgesteld dat het voor de atleten bijna 'onmenselijke' uren zijn waarop zij 'in de arena' worden gegooid!
6 Olympisch vuur (Remi Coune):
Tijdens de Spelen van Amsterdam (1928) werd voor het eerst een Olympische vlam aangestoken in het stadion. In 1936 breidde men dit uit tot de estafetteloop. De fakkel werd door zonlicht aangestoken op de Olympus en werd dan in estafette gebracht naar de plaats van de Spelen. Het is een verwijzing naar de 'couriers' van vroeger, die naar alle stadsstaten werden uitgezonden om de oorlogen te beëindigen om de atleten toe te laten deel te nemen aan de OS. Dit jaar zou deze estafette maar een heel kleine afstand moeten afleggen, daarom heeft men ervoor gekozen om de wereld rond te reizen en alle steden aan te doen die in het verleden de (moderne) OS hebben georganiseerd. Met een ommetje langs steden die zich reeds kandidaat melden op continenten die nog niet in aanmerking kwamen (bv. Caïro (Egypte - Afrika)).
7 Vandaag (Remi Coune):
Uiteraard wordt op zaterdag 21 augustus verder gedaan met de Spelen. Het is niet omdat de Lichtstoet Ledeberg plaatsgrijpt dat de organisatie wordt onderbroken. En misschien wordt het een Belgische gouden medaille 'vandaag', want de finale Tennis Dames Enkel staat geprogrammeerd!
8 De Olympische Mascottes (Mark De Kerpel):
Athenà en Phèbos zijn de mascottes van de XXVIII Olympiade. De figuurtjes zien er modern uit, maar zijn gebaseerd op oude Griekse poppen (de daidala's). Het zijn klokvormige poppen uit terracotta, enkele ervan zijn te zien in het Louvre (Parijs), Pergamon (Berlijn), in Athene en in Boston.
9 Winterspelen (Willy Coppens):
Het aantal sporten dat 'Olympische Sport' worden genoemd nam steeds maar uitbreiding. Daaronder ook heel wat sporten die sneeuw en ijs en bergen nodig hebben. Daarom werden in 1924 voor het eerst de Winterspelen georganiseerd in Chamonix. Oorspronkelijk in hetzelfde jaar als de zomerspelen. Dit duurde tot 1992 (zomerspelen Barcelona, winterspelen Albertville). 2 Jaar later werden de winterspelen opnieuw ingericht in Lillehammer en sindsdien zijn winter en zomer gescheiden van elkaar! De volgende winterspelen zijn in 2006 in Turijn.
10 Vlaanderen (Patrick Stalpaert):
De volgende spelen worden gehouden in Bejing (Peking)(China). Vorig jaar (2003) werd door de Vlaamse Minister President het "ideetje" gelanceerd om de Spelen in 2016 naar Vlaanderen te halen. Maar de Spelen worden toegewezen aan een stad, niet aan een land of regio. Het getouwtrek (vroeger een Olympische discipline) tussen Antwerpen en Brussel is al volop aan de gang!
11 De 2 Duitslanden (Rudy Vereecke):
OS en politiek, hoe men het ook wil scheiden, het lukt niet. Hitler had de Spelen van 1936 al 'gebruikt' om zijn ideologie te promoten, maar had het ongeluk de zwarte Jesse Owens met 4 gouden plakken te zien weglopen. Handje schudden zat er uiteraard niet in, vermits Owens noch blauwe ogen, noch blond haar had en bovendien niet bleek van vel was!
Halverwege vorig millennium had men voortdurend af te rekenen met boycots, nu eens westerse landen die niet wilden deelnemen in Moskou (1980), dan weer Oostbloklanden die niet wilden (of mochten) in Los Angeles (1984). Het gestrubbel tussen Oost en West Duitsland, Noord en Zuid Korea, communistisch China en Formosa (Taiwan), de apartheid in Zuid Afrika...
12 Vrouwen (Patrick Stalpaert):
Bij de Oude Spelen waren vrouwen zelfs niet toegelaten als toeschouwer. Enkel ongehuwde meisjes (onder de 12 jaar, men huwde vroeg toen) mochten toekijken. De reden? Bij de eerste Spelen droegen de deelnemers een lendendoek (het is warm in Griekenland), maar toen een belangrijk atleet een wedstrijd had verloren omdat hij gestruikeld was over zijn afvallend doek, werden de volgende Spelen naakt gehouden.
Bij de Moderne spelen is er geen bezwaar meer vrouwen als toeschouwers toe te laten. Sterker nog, na de eerste moderne Spelen van 1896, namelijk in 1900 in Parijs mochten ze al deelnemen! Jammer zeker dat er nu niet meer naakt wordt gekampt? Het zou het leger tv-kijkers misschien wel sterk kunnen uitbreiden, vermits het nog steeds mannen zijn die van 'sport' houden.
naar tekst programmaboekje