175/25
175/25
Dit jaar wordt België 175 jaar, er zijn geen Belgen meer van het eerste uur.
België bestaat nog, maar is reeds 25 jaar een federale staat en nog steeds op zoek om dit goed te regelen.
Enkele voorstellen voor wagens:
1 Onafhankelijkheid
Prins Frederik, zoon van Willem I, kwam in september 1830 met 12.000 man troepen in Brussel; bij de daarop volgende gevechten kwam het Voorlopig Bewind tot stand, dat 4 oktober 1830 de onafhankelijkheid uitriep; het Nationaal Congres, verkozen op 3 november 1830, bevestigde dit en kondigde op 7 februari 1831 een liberale Grondwet af. Dat voor een monarchie en voor het huis Saksen-Coburg werd gekozen, was deels omwille van de toenmalige grote mogendheden; die erkenden de afscheiding op 20 januari 1831 met De grondslagen van de scheiding, waarin de grenzen werden vastgelegd en België eeuwige neutraliteit werd opgelegd.
Denk er wel aan dat enkele jaren geleden een wagen werd gebouwd over de Belgische onafhankelijkheid met de zuilen van de Muntschouwburg als belangrijkste kenmerk (wagen werd gebouwd door Dutsenclub (Marcel)).
2 Belgisch Congo
In de periode van 18 oktober 1908 tot 30 juni 1960 stond de Democratische Republiek Congo bekend als Belgisch Kongo.
Voordien was Belgisch Kongo een "privé-kolonie" ook wel Kongo-vrijstaat genoemd, geëxploiteerd door koning Leopold II ondersteund door bedrijven en financiële groepen, met een humane catastrofe tot gevolg. Onder internationale druk werd deze door de Belgische staat in 1908 geannexeerd (zodat de Belgische staat het bestuur ervan had) en vervolgens Belgisch Kongo werd genoemd.
Op 30 juni 1960 werd Belgisch Kongo, na een periode van ernstige onrusten, een onafhankelijke staat. Na de parlementsverkiezingen van 1960 waardoor Patrice Lumumba eerste minister werd en Joseph Kasavubu president, kreeg het de naam Democratische Republiek Congo, maar de rebellie duurde voort. In 1970 nadat Joseph Mobutu (later Mobutu Sese Seko) in 1965 als bevelhebber van het nationale leger een staatsgreep pleegde en zichzelf als president uitriep werd het land hernoemd in de Republiek Zaïre. Na zijn dood in 1997 en een nieuwe staatsgreep door Laurent-Desiré Kabila, gesteund door Rwanda en Oeganda, werd het land echter weer Democratische Republiek Congo genoemd.
Men is er zo stilaan over om Leopold II als de grote weldoener te beschouwen zoals vroeger is de geschiedenisboekjes werd vermeld!
3 Bekende personen
3.1 Adrien de Gerlache de Gommery.
Einde 19de eeuw was heel de wereld gekend en het grootste gedeelte geëxploiteerd door de mens. Heel de wereld? Neen, een continent bood nog weerbarstig weerstand: Antarctica. Slechts een handvol mensen had het continent betreden, maar het binnenland was nog steeds terra incognita. En dit tijdens de industriële revolutie! Neen, dit kon niet. In 1895 werd er op het 6de Internationaal Geografisch Congres in Londen een resolutie aanvaard waarin het volgende stond: "The exploration of the Antarctic regions is the greatest piece of geographical exploration still to be undertaken… and this work should be undertaken before the close of the century". Men rekende erop dat Groot-Brittannië, de Verenigde Staten of een van de Scandinavische landen een uitgebreide expeditie zou sturen. Dat de eerste wetenschappelijk expeditie naar Antarctica geleid zou worden door een Belgische marineofficier, was dan ook voor iedereen een verrassing. Immers, België had nauwelijks een maritiem verleden en bezat een kustlijn van slechts 60 km lang.
De man die België een plaats gaf in de geschiedenis van Antarctica was Adrien de Gerlache de Gommery.
(zie extra bladen voor ontwerper)
3.2 Robert Cailliau:
grondlegger van het internet, werkzaam bij het CERN in Zwitserland.
Hij studeerde af als burgerlijk werktuigkundige en elektrotechnicus aan de universiteit van Gent. In 1990 werd hij wereldberoemd (maar weinigen kennen hem in België, hier kent men enkel de sterren uit idool) als "vader" van het www. (samen met de Brit Tim Berners-Lee).
(zie afzonderlijk blad voor meer informatie)
4 Het Belgische Volkslied (La Brabançonne)
De eerste tekst werd eind augustus 1830 door Louis-Alexandre Dechet (bekender onder het pseudoniem Jenneval) geschreven. Jenneval (geb. 1801 te Lyon) was toneelspeler aan de Munt in Brussel, het theater waar op 25 augustus 1830 de Belgische revolutie uitbrak. Jenneval vervoegde het revolutionaire leger en viel op 18 oktober bij Lierre. Francois Van Campenhout (1779-1848), vioolspeler bij de Munt, componeerde de muziek en verzon de titel "La Brabançonne) die verwijst naar het vroegere hertogdom Brabant waartoe ook Brussel behoorde. De originele tekst werd in 1860 door de eerste minister Charles Rogier (1800-1885) omgeschreven. De Nederlandse versie is geen vertaling maar een originele tekst die voor de laatste keer in 1938 veranderd werd.
O dierbaar België, o heilig land der
Vadren, onze ziel en ons hart zijn U gewijd,
Aanvaard onz' kracht en het bloed van onze adren,
Wees ons doel in arbeid en in strijd,
Bloei, o land, in eendracht niet te breken,
Wees immer U zelf, en ongeknecht, het woord getrouw
dat ge onbevreesd moogt spreken
Voor Vorst, voor vrijheid en voor recht.
Het woord getrouw dat ge onbevreesd moogt spreken.
Voor Vorst, voor vrijheid en voor recht (3x).
Noble Belgique, à jamais terre cherie
A toi nos coeurs, à toi nos bras.
Par le sang pur répandu pour toi, Patrie,
nous le jurons d'un seul cri: tu vivras!
Tu vivras toujours grande et belle,
Et ton invicible unité aura pour devise immortelle,
Le Roi, la Loi, la Liberté
aura pour devise immortelle,
Le Roi, la Loi, la Liberté (ter).
5 Culinaire hoogstandjes
Chocolade: gemiddeld verbruik van 8,3 kg per jaar per inwoner, pralines met een smaak van amandel of karamelsuiker in een chocoladen jasje en zeshonderd soorten bier zorgen ontegensprekelijk voor het stevige imago van België in het buitenland. Om maar te zwijgen van het witloof, het zogeheten 'witte goud' uit België. De traditie wil dat het per toeval ontdekt werd ten tijde van de Belgische onafhankelijkheidstroebelen. Sommige typische streekgerechten zoals vis en schaaldieren uit de Noordzee, Gentse waterzooi (mengeling van kip en groente), Damse taart en worst, stoemp en Brusselse spruitjes, Dinantse koek, wildgerechten, gevogelte, patrijs en fazant uit de Ardennen, zijn slechts een greep uit het onvolprezen Belgische culinaire aanbod.
En natuurlijk de frieten met mossels niet vergeten!
(zie extra bladen)
6 Wereldtentoonstellingen:
Er zijn al heel wat wereldtentoonstellingen geweest in België (1885 Antwerpen, 1897 Brussel, 1905 Luik, 1910 Brussel, 1930 Antwerpen+Luik, 1935 Brussel) maar de meest sprekende is deze van Brussel 1958. Het was ook de eerste WT na de onderbreking door WO II (latste was 1940 in San Francisko).
Maar als Gentenaar kunnen we de wereldtentoonstelling van 1913 in Gent natuurlijk niet vergeten! (St.-Pietersstation, Museum voor Schone Kunsten, brede lanen, … met als 'nasleep': het miljoenenkwartier)
(zie bijkomende info op blad voor ontwerper)
7 Proton>
Microchip met elektronische portemonnee
Proton is een bankkaart met een goudkleurige microchip ter grootte van een vingernagel. U betaalt er uw kleine aankopen mee: de krant, croissantjes, uw parkeerplaats, een telefoongesprek in een publieke telefooncel, … Het gaat telkens om kleine bedragen waarvoor u vroeger moest zoeken naar muntjes. Nu betaalt u steeds het exacte bedrag, door de protonkaart in een kaartlezer te schuiven en op OK te drukken. De chip registreert de verrichting en houdt uw saldo bij. Dankzij Proton is de rij wachtenden aan de kassa een stuk korter. De winkelier heeft minder wisselgeld in huis, zodat het risico van overvallen afneemt. Proton wordt uit veiligheidsoverwegingen ingezet op de trams en bussen van het Brusselse MIVB-net. Sommige grote scholen hebben een variante op Proton, nl. de Portos-betaalkaart voor leerlingen. Die is alleen geldig binnen de schoolmuren: in de refter voor het middagmaal, aan snoepautomaten, … Op die manier zijn de ouders er zeker van dat hun spruiten de elektronische portemonnee niet stiekem besteden aan sigaretten of aan betaalkaarten voor hun gsm.
U kunt maximaal 125 euro op uw chipkaart zetten. Opladen gebeurt aan een geldautomaat, in sommige winkels, in een telefooncel, met een Maestro Smart-telefoon of via PC (met een C-ZAM-chipkaartlezer).
Proton werd halverwege de jaren '90 ontwikkeld door de Belgische banken. In 2001 waren er al 8 543 323 chipkaarten in omloop, goed voor 60 460 131 transacties. Nederland, Zwitserland, Australië en Zweden namen de Belgische uitvinding snel over. De wereldwijde verspreiding van de smart card gebeurt door Proton World. Dat bedrijf ontving in 2000 de Prijs voor de Belgische Export. Proton World introduceert de protontechnologie ook buiten de banksector, voor niet-financiële gegevensuitwisseling. Het ontwerpt chipkaarten voor telecomtoepassingen, voor getrouwheidsacties, voor beveiliging en biometrische toegangscontrole van gebouwen, enz…
8 WO I
Albert I, de Ijzerlinie
9 Baksteen in de maag:
Het is een gekende uitspraak, Belgen worden geboren met een baksteen in de maag.
10 Stripverhalen:
Misschien wel hèt gebied waarop Belgen het meest gekend zijn in de wereld, na de Vlaamse Primitieven.
(zie blad stripverhalen)
11 Weg naar Europa:
België was betrokken vanaf het eerste uur bij de groei van Europa, eerst met kleine stapjes met de andere kleine buurlanden, nadien ook met de grote landen rondom ons:
1921 BLUE (Belgisch Luxemburgse Unie)
1948 BENELUX: samenwerking België, Nederland, Luxemburg
1951 EGKS: Europese gemeenschap voor Kolen en Staal; Benelux + Frankrijk, West-Duitsland, Italië.
12 Belgisch Compromis:
Tegenstrijdigheden tussen Vlaanderen en Wallonië, links-rechts, katholiek-anti-klerikaal, arm-rijk, … we zoeken steeds een "middenweg", waar beide partijen zich schoorvoetend mee verzoenen, maar meestal een draak van een constructie is: het wereldgekende Belgische compromis.
13 Uitvinding griepvaccin
14 Schilders:
Ensor, Delvaux, Magritte
15 Schrijvers:
Stijn Streuvels, Felix Timmermans, Louis Paul Boon, Hugo Claus
16 Muziek:
Adolphe Sax, Jacques Brel, Jean (Toots) Thielemans, Eddy Wally, Helmut Lotti
17 Het "devote" België:
Mariaverschijning Banneux (1933)
De kapellekes (en daarmee bedoel ik niet de cafés!)
18 Land van duivenmelkers
19 Wegennet:
Nasa-ruimtevaarders beweren dat er van op grote hoogte slechts 2 punten op de wereld zichtbaar en herkenbaar zijn: de Chinese Muur, en 's nachts…
het verlichte, zeer dichte Belgisch wegennet.
Er is uiteraard geen enkel bezwaar tegen het aanbrengen van andere onderwerpen deze avond!
Voorlopige keuzes:
Willy Coppens koos voor: Culinaire hoogstandjes, Bbaksteen in de maag en De weg naar Europa (Benelux)
Rudy Vereecke zag iets in Wereldtentoonstelling 1913 Gent en Belgische musici: Adolphe Sax
Mark De Kerpel koos een mengeling van Belgische schilders en het Devote België
Patrick Stalpaert zal zich inzetten voor de Protonkaart en gooit de Striphelden op een hoopje
Pascal De Coninck en Peter Teirlinck hadden vorig jaar laten weten zelf een maquette te willen ontwerpen, maar konden niet op de vergadering aanwezig zijn. Pascale koos later voor WO I, Peter liet niets meer van zich horen.
Remi Coune wacht dus af wat hun keuze wordt om dan de laatste, ontbrekende wagen te ontwerpen. Het werden er uiteindelijke opnieuw 2: Ontdekkingen en Belgisch Compromis.
Lichtstoet 2005 is aangemeld bij de Belgische site die later op het net komt. Deze site verenigt alle initiatieven die rond 175/25 worden genomen.
België
De naam België komt uit het Latijn. In de renaissance was de naam "Belgium" een aanduiding voor de "Zeventien Provinciën". Justus Lipsius sprak dan ook van de "conditor Belgii" (stichter van Belgium, d.w.z. van de Nederlanden) toen hij het over Philips de Goede had. Tijdens de renaissance werd de term "Belgium"alleen door de geleerde wereld gebruikt. In de volkstaal drong het Latijnse woord pas veel later door. In de volkstaal was sprake van "Nederlandt" of "Nederlanden". Met "belgisch" bedoelde men "diets": met "lingua belgica" bedoelde met het Nederlands (in tegenstelling tot het Latijn of het Frans). Nog in 1755 verscheen een Dictionarium Belgico-Latinum (Nederlands-Latijn) en ook Jan Frans Willems, de vader van de Vlaamse Beweging, spreekt van de Belgische landstaal, het Nederlands.
Op het eind van de 18de eeuw kwam "belgique" als bijvoeglijk naamwoord in het Frans in gebruik. Bij de opstand van de Oostenrijkse Nederlanden tegen de Jozef II (1789) noemden de opstandelingen het door hen bevrijde gebied "Etats belgiques unis".
Vanaf dan werd de naam "Belgique" (België) ook als substantief gebruikt en voortaan alleen voor de Zuidelijke Nederlanden (en lange tijd zonder het Prinsbisdom Luik) gebruikt.
Het Belgische Staatswapen
De leeuw in het midden van het staatswapen verwijst naar de oudste wapens van de Vlaams en Waalse hertogdommen en graafschappen waarop een rechtstaande leeuw voorkomt. De leeuw op het Belgische staatswapen is met uitzondering van de rode tong en de rode klauwen volledig goudkleurig. Boven het zwarte schild staat de koninklijke kroon, omgeven door de gouden ketting van de Orde van Leopold de Eerste waaraan het gouden kruis van deze Orde hangt. De ene scepter toont de hand der gerechtigheid, de andere een kleine leeuw.
De Belgische vlag
bestaat uit drie vertikaal verlopende kleuren: zwart, geel en rood. Dat waren de kleuren van het vroegere hertogdom Brabant. Ze werden reeds in 1789 gebruikt toen de Belgische provincies zich in het kader van de Brabantse revolutie van Oostenrijk losmaakten.
De nationale feestdag van België
Op 21 juli 1831 legde Leopold I, de eerste Koning der Belgen, de eed af op de Belgische grondwet. Deze dag geldt sedertdien als nationale feestdag.
terug naar thema